قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №131

2014 جىلعى 20 قاراشا,  استانا قالاسى كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى 2007 جىلعى 9 قاڭتارداعى ەكولوگيالىق كودەكسىنىڭ 17-بابىنىڭ 29) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مۇناي-گاز كەشەنىندەگى ەكولوگيالىق رەتتەۋ, باقىلاۋ جانە مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە وسى بۇيرىقتىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋدەن ءوتۋىن; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە ونىڭ مەملەكەتتىك تىركەلگەنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە وسى بۇيرىقتى رەسمي جاريالاۋعا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق قۇقىقتىق جۇيەسىنە جولدانۋىن; 3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جاريالاۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعانىنان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ۆ. شكولنيك. «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترi ______________ ا. مامىتبەكوۆ 2014 جىلعى 20 قاراشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 20 قاراشاداعى №131 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى - قاعيدالار) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 9 قاڭتارداعى ەكولوگيالىق كودەكسىنىڭ 17-بابى 29) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى (بۇدان ءارى - فەز) ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. قاعيدالار ارەكەتىنىڭ اۋماقتىق شەكارالارى كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىنىڭ (سۋ بەتىنىڭ ايناسى) بارلىق اكۆاتورياسىنا قولدانىلادى. قاعيدالاردىڭ قولدانىلۋ ايماعىنا كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىنا قۇياتىن وزەندەردىڭ ساعالىق ۋچاسكەلەرى, مۇيىستەر, شىعاناقتار مەن تەڭىز پورتىنىڭ اكۆاتورياسى قامتىلادى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) بەنتوس - تىرشىلىگىنىڭ بارلىق نەمەسە كوپ بولىگىن مۇحيت جانە كونتينەتتىك سۋ ايدىندارىنىڭ تۇبىندە, ونىڭ توپىراعىندا جانە توپىراقتا قوزعالىپ جانە وتىرىپ تا (جابىسىپ) ءومىر سۇرەتىن اعزالاردىڭ جيىنتىعى; 2) بيوتوپ - بيوتسەنوز مەكەندەيتىن رەلەفتىڭ, كليماتتىڭ جانە تاعى باسقا ابيوتيكالىق فاكتورلاردىڭ جاعدايلارى بىرتەكتەس سۋ ايدىندارىنىڭ نەمەسە قۇرلىقتىڭ ءوڭىرى; 3) زووپلانكتون - پلانكتوننىڭ جانۋار تۇرىندەگى نىسانى; 4) يحتيوفاۋنا - قانداي دا ءبىر سۋ ايدىنىنداعى نەمەسە ونىڭ بولىگىندەگى بالىقتار جانە دوڭگەلەك اۋىزدىلار تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى; 5) يتبالىقتار – تەڭىزدە ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلگەن جىرتقىش جانۋارلار; 6) ليتسەنزيالىق ايماق – بولىنگەن ايماقتا ورنالاسقان ليتسەنزياتتىڭ ءوندىرىسى; 7) ورنيتوفاۋنا – بەلگىلى ءبىر ايماقتا نەمەسە قاندايدا ءبىر مەزگىلدىڭ بولىگىندە كەزدەسەتىن قۇستاردىڭ جيىنتىعى; 8) ساپروبيونتتى اعزالار - سۋ قۇرامىندا ازداعان ەرىگەن وتتەگى بار ورگانيكالىق زاتتارمەن قاتتى لاستانعان سۋ ايدىندارىندا تىرشىلىك ەتەتىن سۋ اعزالارى; 9) ساپروبتىق دەڭگەي - سۋ ايدىندارىنىڭ ورگانيكالىق زاتتارمەن لاستانۋ دارەجەسىنىڭ سيپاتتاماسى, وندا تىرشىلىك ەتەتىن ساپروبيونتتى اعزالاردىڭ تۇرلىك قۇرامىمەن انىقتالادى; 10) سۋ ءتۇبىنىڭ شوگىندىلەرى - تۇراقتى, قوزعالاتىن جانە سونداياق قوزعالمايتىن سۋ وبەكتىسىنىڭ تۇبىندە جۇزىندىلەردىڭ ءبولىنۋ ناتيجەسىندە تۇندىرىلعان قاتتى ماتەريال; 11) تەڭىز ورتاسى - قورشاعان ورتانىڭ فيزيكالىق, گەولوگيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق فاكتورلارىنىڭ تەڭىز اكۆاتورياسىنىڭ ۇستىندە سۋ قاباتىمەن جانە اۋە كەڭىستىگىمەن شەكتەلگەن بايلانىسى; 12) تەڭىز ورتاسىنىڭ كومپونەنتتەرى - اتموسفەرالىق اۋا, تەڭىز سۋى, سۋ ءتۇبى شوگىندىلەرى, تەڭىز فلوراسى مەن فاۋناسى; 13) تەڭىز ورتاسىن فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋ - تابيعات پايدالانۋشىنىڭ كەلىسىم شارتتىق (ليتسەنزيالىق) اۋماعىندا سونىمەن قاتار جەلىلىك وبەكتىلەرى ۋچاسكەلەرىن قوسا تەڭىز ورتاسىنىڭ جاي-كۇيىنە ارنايى كومپلەكستىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ; 14) فيتوپلانكتون - تەڭىز جانە تۇششى سۋ ايدىندارىنىڭ سۋ قاباتىندا ورنالاساتىن جانە اعىنمەن ءپاسسيۆتى ورىن اۋىستىراتىن وسىمدىك اعزالارىنىڭ جيىنتىعى; 2. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ ءتارتىبى 3. فەز جۇرگىزۋ تابيعات پايدالانۋشىمەن جۇرگىزىلەدى. 4. فەز جۇرگىزۋ ماقساتىندا تابيعات پايدالانۋشىمەن جەكە نەمەسە باسقا تابيعات پايدالانۋشىلارمەن بىرلەسىپ فەز باعدارلاماسىن ازىرلەيدى. 5. فەز باعدارلاماسىندا: 1) تەڭىز ورتاسىنىڭ زەرتتەلەتىن كومپونەنتتەرى (اتموسفەرالىق اۋا, تەڭىز سۋى, سۋ ءتۇبى شوگىندىلەرى, بەنتوس, زووپلانكتون, فيتوپلانكتون, سۋ وسىمدىكتەرى, يحتيوفاۋنا, ورنيتوفاۋنا, يتبالىقتار); 2) تەڭىز ورتاسىنىڭ ءاربىر كومپونەنت بويىنشا باقىلاناتىن پارامەترلەرىنىڭ تىزبەسى; 3) باقىلاۋدىڭ كەزەڭدىلىگى جانە ۇزاقتىعى; 4) سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ كەڭىستىكتەگى كوورديناتتارى مەن ورنالاسقان جەرىن كارتا-سحەمادا كورسەتە وتىرىپ ورنالاسۋى; 5) بارلىق باقىلاۋ تۇرلەرىن جۇرگىزۋ ادىستەمەلەرىنىڭ ءتىزىمى, فەز نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق, ادىستەمەلىك جانە مەترولوگيالىق قامتاماسىز ەتۋ; 6) ەسەپتەردى دايىنداۋ مەرزىمدەرى مەن ەسەپ تۇرلەرى بەلگىلەنەدى. 6. تابيعات پايدالانۋشى فەز جۇرگىزۋ ءۇشىن قۇرامىندا اناليتيكالىق زەرتحانالارى بار ارنايى عىلىمي-زەرتتەۋ ۇيىمدارى نەمەسە عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىقتاردى كەلىسىم شارت نەگىزىندە تارتادى. 7. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىنداعى فەز تابيعات پايدالانۋشىنىڭ جەلىلىك وبەكتىلەرىنىڭ ۋچاسكەلەرىن قوسا, كەلىسىم شارتتىق (ليتسەنزيالىق) اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلادى. فەز سىناما الۋ نۇكتەلەرى بيوتوپتاردىڭ ەرەكشىلىگى مەن تەرەڭدىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ليتسەنزيالانعان اۋماققا بىردەي بولڭنەدى. ليتسەنزيالاۋ اۋماعىندا سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ سانى وننان كەم بولماۋى قاجەت. 8. فەز جوبالاناتىن جەلىلىك وبەكتىلەردە (تاسىمالداۋ قۇبىرلارى) وتەتىن جەلىلىك وبەكتىلەرى جوبالانعان تراسسالاردان تىس جۇرگىزىلەدى. فەز سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ ورنالاسۋ سحەمالارى تراسسادان ءبىر كيلومەتردەن كەم ەمەس اراقاشىقتىقتا وڭعا جانە سولعا بىرىڭعاي ورنالاسادى. تراسسا بويىنداعى سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ اراقاشىقتىعى ءبىر كيلومەتردەن كەم بولماۋى كەرەك. 9. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىنداعى فەز قورشاعان ورتانىڭ باستاپقى كۇيىنىڭ باعاسىن قامتيدى. 10. فەز ناتيجەسى بويىنشا تەڭىزدە وتكىزىلگەن باقىلاۋ ناتيجەلەرىنىڭ جانە سىنامالارعا زەرتحانالىق تالداۋ نەگىزىندە جىلدىق ەسەپتەر دايىندالادى جانە ولار قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا ەسەپتىك جىل اياقتالعاننان كەيىن ءۇش اي ىشىندە ۇسىنىلادى. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە فوندىق ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا قوسىمشا فەز جۇرگىزۋ كەزىندە انىقتالاتىن قورشاعان ورتانىڭ كومپونەنتتەرى مەن كورسەتكىشتەر ءتىزىمى 1) مەتەورولوگيالىق پارامەترلەر. باقىلاۋ جەلدىڭ باعىتى مەن جىلدامدىعىنا, اۋا تەمپەراتۋراسىنا, اۋا رايىنىڭ جاي-كۇيىنە (اتموسفەرالىق قىسىم, بۇلتتىلىق, اتموسفەرالىق جاۋىن-شاشىن) جۇرگىزىلەدى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: اۋا سىنامالارىن الۋ (اتموسفەرالىق اۋاداعى لاستاۋشى زاتتاردىڭ شوعىرلانۋىن اسپاپتىق ولشەۋ) ۋاقىتىندا; 2) اتموسفەرالىق اۋا. باقىلاۋ كۇكىرت قوس توتىعىنا, ازوتتىڭ توتىعىنا جانە قوس توتىعىنا, كومىرتەگى توتىعىنا, كومىرسۋتەگىلەرگە, كۇكىرتتى سۋتەگىنە جۇرگىزىلەدى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 3) تەڭىز سۋلارى. گيدرولوگيالىق جانە گيدروفيزيكالىق پارامەترلەر: سۋ تەمپەراتۋراسى, تۇزدىلىعى, ەلەكتر وتكىزگىشتىگى, مولدىرلىگى, تەرەڭدىگى, لايلىعى, تولقىننىڭ بيىكتىگى مەن باعىتى, تەڭىز اعىستارىنىڭ جىلدامدىعى جانە باسقا دا باقىلاۋلار (تەڭىز جۇمىستارى كەزىندە سۋ بەتىنىڭ شاڭدانۋى; جوعارى لايلىلىق, كوبىكتىڭ بولۋى, ءولى ورگانيزمدەر (وسىمدىك/بالىق)). باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; گيدروحيميالىق پارامەترلەر: سۋتەگى كورسەتكىشى, ەرىگەن وتتەگى, وتتەگىنى بيوحيميالىق تۇتىنۋ, وتتەگىنى حيميالىق تۇتىنۋ, امموني ازوتى, جالپى ازوت, جالپى فوسفور. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; تەڭىز سۋىنىڭ ساپاسى: كومىرسۋتەگىنىڭ جالپى شوعىرلانۋى, پوليارومات كومىرسۋتەگىلەر, سينتەتيكالىق بەتكى اكتيۆتى زاتتار (انيوندى بەتكى اكتيۆتى زاتتار), فەنولدار, اۋىر مەتالدار (Al, As, Ba, Cd, Cr, Cu, Fe, Hg, Ni, Pb, V, Zn). باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت; قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 4) سۋ ءتۇبى شوگىندىلەرى. گرانۋلومەترلىك قۇرامى, توتىقتىرعىش - قالپىنا كەلتىرگىش الەۋەت, ءبىر جانە ءتورت سانتيمەتر تەرەڭدىكتەگى سۋ ءتۇبى شوگىندىلەرىنىڭ تەمپەراتۋراسى, ورگانيكالىق كومىرتەگىنىڭ قۇرامى, اۋىر مەتالدار (Al, As, Ba, Cd, Cr, Cu, Fe, Hg, Ni, Pb, V, Zn), فەنولدار, كومىرسۋتەگىنىڭ جالپى شوعىرلانۋى, پوليارومات كومىرسۋتەگىلەر ەنگىزىلەدى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; ميكروبيولوگيالىق باقىلاۋلار: ميكرووگانيزمدەردىڭ جالپى سانى, سوپروفيتتەردىڭ, اكتينوميتسەتتەر مەن ساڭىراۋقۇلاقتاردىڭ سانى, ميكروورگانيزمدەر بيوماسساسى, مۇنايدى توتىقتىراتىن ميكروورگانيزمدەر. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت; قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 5) بەنتوس. ورگانيزمدەردىڭ جالپى سانى, ءتۇر قۇرامى (تۇرلەردىڭ سانى جانە ءتىزىمى), جالپى بيوماسساسى, تۇرلەردىڭ سانى جانە بيوماسساسى (زووبەنتوستىڭ ساندىق باسىم تۇرلەرىنىڭ قۇرامى) بويىنشا ۇستەم نەگىزگى توپتار مەن تۇرلەردىڭ سانى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 6) فيتوپلانكتون. فيتوپلانكتون جاسۋشالارىنىڭ جالپى سانى, جالپى بيوماسساسى, ءتۇر قۇرامى (تۇرلەردىڭ سانى جانە ءتىزىمى), ساپروبتىق دەڭگەيى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 7) زووپلانكتون ورگانيزمدەردىڭ جالپى سانى, ءتۇر قۇرامى (تۇرلەردىڭ سانى جانە ءتىزىمى), جالپى بيوماسساسى, ساپروبتىق دەڭگەيى, نەگىزگى توپتاردىڭ سانى جانە تۇرلەرى, نەگىزگى توپتار جانە تۇرلەر بيوماسساسى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 8) سۋ وسىمدىكتەرى. قوعامداستىقتىڭ فلوريستيكالىق قۇرامى, قوعامداستىقتارداعى تۇرلەردىڭ تارالۋ پايىزى, سۋ ءتۇبى شوگىندىلەرىن وسىمدىكتەرمەن جوبالانعان پايىزدىق جامىلعىسى, وسىمدىكتەردىڭ قۇرىلىمى (تىگىنەن, كولدەنەڭىنەن), وسىمدىكتەردىڭ وزگەرۋ دارەجەسى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 9) يحتيوفاۋنا. يحتيولوگيالىق زەرتتەۋلەر بويىنشا بالىق اۋلارى قوندىرعىلارى قويىلعان فەز سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ سانى فەز سىناما الۋ نۇكتەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ وتىز پايىزىنان كەم ەمەس, ال ترالدىقتىڭ قوندىرعىلارى كەمىندە ەلۋ پايىز بولۋى قاجەت. بارلىق بالىقتاردىڭ تۇرلەرىنە: اۋلاناتىن بالىق تۇرلەرى, اۋلاۋ جابدىقتارىمەن جانە اۋلاناتىن بالىقتاردىڭ ءتۇرلى قۇرامى, بالىقتاردىڭ سيرەك تۇرلەرىنىڭ بولۋى, ولشەمدىك قۇرىلىمى ەنگىزىلەدى. بالىقتاردىڭ نىسانالى تۇرلەرىنە (جەرگىلىكتى يحتيولوگيالىق قوعامداستىقتاردىڭ كوپتەگەن, تۇراقتى وكىلدەرى) بالىقتاردىڭ جەكە بيولوگيالىق سيپاتتاماسى (Q-دەنەنىڭ جالپى ماسساسى, q-ىشەك-قارىنسىز دەنە ماسساسى, L-بالىقتىڭ جالپى ۇزىندىعى, ι-قۇيرىق ءجۇزۋ قاناتىنسىز بالىقتىڭ ۇزىندىعى, جىنىسى, جاس شاماسى, جەتىلۋ ساتىسى), جەتىلۋدىڭ IV ساتىسىندا انالىعىن ۇستاۋ كەزىندە ءابسوليۋتتى جەكە وسىمتالدىعىمەن انىقتالادى, سىزىقتى ءوسۋ ەكپىنى, ءتۇردىڭ تيپتىك مورفولوگيالىق الپەتىنەن اۋىتقۋلارىنىڭ (كەمتارلىقتار) بولۋى ەنگىزىلەدى, سىرتقى پارازيتتەردىڭ بولۋى, ولاردى وقشاۋلاۋ جانە سانى (تەك قانا جاي كوزبەن كورىنەتىن پارازيتتەر ەكەنىن ەسەپكە الۋ كەرەك), قۋىس پارازيتتەرىنىڭ بولۋى, ولاردىڭ سانى مەن سالماعى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - قىس ايىندا مۇزى بار اۋماقتاردان باسقا كليماتتىق ماۋسىمدار بويىنشا جىلىنا ءتورت رەت, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ەكى رەت; 10) ورنيتوفاۋنا. ءتۇر قۇرامى (تۇرلەردىڭ سانى جانە ءتىزىمى), سانى, تۇراتىن ورنىنىڭ سيپاتتاماسى مەن زەرتتەلەتىن اۋماقتا ورنالاستىرۋ ەرەكشەلىگى; وسى كورسەتكىشتەردىڭ ماۋسىمدىق جانە كوپجىلدىق كورسەتكىشتەر ديناميكاسى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا - جىل سايىن ءۇش رەت كوكتەمگى جانە كۇزگى كوشۋ كەزەڭىندە جانە ۇيا سالۋ كەزەڭىندە, قالعان اكۆاتوريالار ءۇشىن كۇز جانە كوكتەم كليماتتىق ماۋسىمداردا ءبىر رەت; 11) يتبالىقتار. سانى, تۇراتىن ورنىنىڭ سيپاتتاماسى مەن باقىلاناتىن اۋماقتا ورنالاستىرۋ ەرەكشەلىگى; تابيعي جانە جاساندى فاكتورلاردىڭ اسەرىمەن (تەحنوگەندىك) بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ماۋسىمدىق جانە كوپجىلدىق ديناميكاسى. فەز ورىندايتىن كەمەلەردىڭ باعىتتارىنداعى جىلدىڭ بارلىق ماۋسىمدارىندا يتبالىقتاردىڭ (كەزدەسۋلەر) قونىسى, ولاردىڭ سانى, تۇرۋى مەن ءجۇرۋ سيپاتى, فوتو-بەينە تۇسىرۋلەر جۇرگىزۋ GPS كومەگى ارقىلى بەلگىلەنەدى. باقىلاۋ كەزەڭدىلىگى: كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىنا - قىسقى جانە كوكتەمگى كەزەڭدەردە. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2014 جىلعى 26 جەلتوقسانداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №10025 بولىپ ەنگىزىلدى.